Bij jicht speelt voeding een grote rol. Wat je eet en drinkt, beïnvloedt de hoeveelheid urinezuur in je bloed, en dat is precies de oorzaak van jichtaanvallen. Met de juiste keuzes op het gebied van voeding en jicht kun je aanvallen voorkomen of minder vaak krijgen.
Waarom heeft voeding invloed op jicht?
Jicht ontstaat door een te hoog urinezuurgehalte in het bloed. Urinezuur is een afvalstof die vrijkomt bij de afbraak van purines. Purines zitten van nature in veel voedingsmiddelen. Als er te veel urinezuur in je bloed zit, kunnen er kristallen ontstaan in je gewrichten. Dat veroorzaakt de pijn en zwelling die je kent van een jichtaanval.
Door slim te eten, verlaag je de aanmaak van urinezuur. Je hoeft je voeding niet volledig om te gooien, maar een paar gerichte keuzes maken echt verschil.
Wat kun je beter vermijden bij jicht?
Sommige voedingsmiddelen verhogen je urinezuurgehalte sterk. Die kun je beter zo min mogelijk eten of drinken:
- Rood vlees zoals rund, lam en varken bevat veel purines.
- Orgaanvlees zoals lever, nier en hersenen heeft een zeer hoog purinegehalte.
- Vette vis en schaal- en schelpdieren, zoals garnalen, mosselen en ansjovis, bevatten ook veel purines.
- Alcohol, en dan vooral bier, verhoogt het urinezuur flink. Wijn met mate lijkt minder schadelijk, maar ook hier geldt: minder is beter.
- Frisdrank en vruchtensappen met veel fructose, zoals sinaasappelsap, kunnen een aanval uitlokken. Vers fruit eten is overigens wel gewoon mogelijk.
- Gistproducten zoals gist en gistextract kun je beter vermijden.
Wat mag je wel eten bij jicht?
Er is genoeg dat je gewoon kunt blijven eten, en sommige voedingsmiddelen helpen zelfs actief mee om je urinezuur te verlagen.
Groenten zijn in principe altijd goed. Ook als groenten van nature purines bevatten, verhogen ze het risico op een jichtaanval niet. Je kunt dus gerust broccoli, spinazie en andere purinehoudende groenten eten. Ze zijn zelfs gunstig omdat ze de kans op een aanval verlagen.
Zuivelproducten met weinig vet, zoals magere melk en magere yoghurt, zijn goed bij jicht. Ze helpen het urinezuur uit je lichaam te verwijderen. Koffie drinken lijkt ook een positief effect te hebben, al is dit geen reden om er ineens meer van te drinken dan je gewend bent. Volkoren granen, noten en peulvruchten passen prima in een voedingspatroon bij jicht.
Hoeveel water moet je drinken?
Voldoende drinken is een van de belangrijkste dingen die je kunt doen bij jicht. Water helpt je lichaam om urinezuur via de nieren af te voeren. Reumanederland adviseert om dagelijks 2 tot 3 liter water te drinken. Dat klinkt veel, maar verspreid over de dag is het goed te doen. Kies bij voorkeur water of kruidenthee, en beperk suikerhoudende dranken.
Wat doet je gewicht erboe?
Een gezond gewicht helpt direct mee om jicht onder controle te houden. Bij overgewicht maakt je lichaam meer urinezuur aan. Afvallen kan het urinezuurgehalte verlagen en aanvallen minder frequent maken. Toch is snel afvallen niet verstandig: crashdiëten of heel weinig eten kan tijdelijk juist meer urinezuur vrijmaken en een aanval uitlokken. Geleidelijk afvallen, zonder extreme caloriebeperking, is de veiligste aanpak.
Praktische checklist: voeding bij jicht
- Drink dagelijks 2 tot 3 liter water.
- Eet weinig rood vlees, orgaanvlees en vette vis.
- Beperk alcohol, vooral bier.
- Vermijd frisdrank en vruchtensappen met veel suiker.
- Eet veel groenten, ook als ze purines bevatten.
- Kies magere zuivelproducten.
- Val geleidelijk af als je overgewicht hebt.
- Vermijd gistproducten en gistextract.
- Eet vers fruit gewoon door, dat is geen probleem.
Wat als voeding alleen niet genoeg helpt?
Voeding heeft invloed op jicht, maar het is niet altijd genoeg om aanvallen volledig te voorkomen. Bij veel mensen speelt erfelijkheid ook een rol bij hoe goed de nieren urinezuur afvoeren. In dat geval kan een arts medicijnen voorschrijven die het urinezuurgehalte verlagen. Voeding blijft dan een goede aanvulling, maar is geen vervanging voor medische behandeling. Overleg altijd met je arts of diëtist als je twijfelt over wat wel en niet goed is voor jou.
Veelgestelde vragen over voeding bij jicht
Mag ik fruit eten als ik jicht heb?
Ja, vers fruit eten is bij jicht gewoon mogelijk. Vruchtensappen zijn een ander verhaal: die bevatten veel fructose, wat het urinezuur kan verhogen. Eet fruit dus het liefst vers en heel, en beperk het drinken van sappen zoals sinaasappelsap.
Is koffie goed of slecht bij jicht?
Koffie lijkt een gunstig effect te hebben op het urinezuurgehalte. Dat betekent niet dat je extra veel koffie moet gaan drinken, maar als je het al gewend bent te drinken, hoef je het niet te laten staan vanwege jicht.
Zijn alle groenten veilig als je jicht hebt?
Ja, groenten zijn veilig bij jicht, ook als ze van nature purines bevatten. Groenten als spinazie, broccoli en asperges verhogen het risico op een jichtaanval niet. Ze verlagen dit risico zelfs. Je kunt ze dus gerust blijven eten.
Helpt afvallen echt bij jicht?
Een gezond gewicht bereiken helpt wel degelijk bij jicht. Overgewicht zorgt voor een hogere aanmaak van urinezuur. Geleidelijk afvallen is het meest verstandig, want snel afvallen kan tijdelijk juist een aanval uitlokken.
Wat is het verschil tussen purines in vlees en purines in groenten?
Purines in vlees, orgaanvlees en vis verhogen het urinezuur in je bloed en kunnen een jichtaanval veroorzaken. Purines in groenten hebben dit effect niet. Groenten met purines zijn bij jicht dus geen probleem en kun je gewoon blijven eten.